ناگفته نماند : آنگاه كه مقابل سرّاء و نعمت آمده مطلب روشن است و مراد از آن گرفتارى و بيچارگى است مثل * ( « قَدْ مَسَّ آباءَنَا الضَّرَّاءُ وَالسَّرَّاءُ » ) * يعنى بپدران ما شادى و سختى هر دو رسيد . ولى آنگاه كه در رديف بأساء آيد چنان كه گذشت مراد از آن چيست ؟ در « بأساء » از ازهرى نقل شد : كه آن در سختيهائى گفته مىشود كه خارج از بدن باشد مثل گرفتارى در اموال و غيره ، و ضرّآء در گرفتاريهاى بدنى است مثل مرض ، و غيره طبرسى رحمه اللَّه در ذيل آيهء 177 بقره بأساء را فقر ، ضرّآء را بيمارى و درد گفته است . هكذا در جوامع الجامع . به نظر من : اين فرق در صورت جمع شدن با بأساء است و گرنه ضرّاء چنان كه از قاموس ، صحاح و اقرب نقل شد شامل سختيهاى بدنى و غيره است . در صحيفهء سجّاديه دعاى 47 آمده : « و ابن به الضّراء من سبيلك » يعنى بواسطه امام گرفتارى و سختى را از راه خود ( كه راه حق است ) كنار كن . در اينجا نيز ضراء در سختىهاى غير بدنى است . ضرع : تضرّع بمعنى تذلَّل است . در قاموس و اقرب آمده : « تضرّع الى اللَّه » يعنى ابتهال و تذلَّل كرد و بقولى خود را در معرض طلب حاجت قرار داد . ايضا در قاموس گويد : « ضرع ضرعا و ضراعة : خضع و ذلّ و استكان » . * ( « فَلَوْ لا إِذْ جاءَهُمْ بَأْسُنا تَضَرَّعُوا وَلكِنْ قَسَتْ قُلُوبُهُمْ » ) * انعام : 43 . آنگاه كه عذاب ما به آنها رسيد چرا تذلَّل نكردند ؟ چرا بدرگاه خدا زارى نكردند ؟ ! ، ليكن دلهاى آنها سخت گرديد . * ( « وَلَقَدْ أَخَذْناهُمْ بِالْعَذابِ فَمَا اسْتَكانُوا لِرَبِّهِمْ وَما يَتَضَرَّعُونَ » ) * مؤمنون : 76 . استكانت چنان كه در مجمع فرموده بمعنى خضوع است يعنى : هر آينه آنها را به عذاب گرفتار كرديم بپروردگارشان خاضع و تسليم نشدند و تضرع و زارى نكردند على هذا استكانت امر قلبى و تضرع ،